กินคนเดียว อยู่คนเดียว วนไป: ต้นทุนที่แท้จริงของ "เศรษฐกิจคนโสด"

เวลาคนนึกถึงการใช้ชีวิตคนเดียว ภาพที่ออกมามักดูน่าอภิรมย์ — อพาร์ตเมนต์อบอุ่นสักห้อง อาหารที่ทำได้ถูกใจตัวเองเป๊ะ ๆ และอิสระในการใช้ชีวิตตามแบบของตัวเอง แต่ผลการศึกษาล่าสุดของเราเล่าเรื่องอีกด้านหนึ่ง

ผลสำรวจจากผู้ใหญ่ 3,000 คนใน 6 ตลาดของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ สิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และเวียดนาม แสดงให้เห็นว่า แม้การอยู่คนเดียวจะให้อิสระ แต่ก็มาพร้อมกับความท้าทายทางการเงินและในชีวิตประจำวันที่หลายครั้งมองไม่เห็น

แผนสำรองที่หลายคนไม่มี

เริ่มจากเรื่องการเงินกันก่อน

เมื่อถามว่ามีเงินออมพอครอบคลุมค่าใช้จ่ายอย่างน้อย 3 เดือนในยามฉุกเฉินหรือไม่ 38% ตอบว่าไม่มี โดยในจำนวนนี้ 21% บอกว่ามีเงินออมน้อยมากและรู้สึกกังวล ส่วนอีก 17% บอกว่าไม่มีเงินออมสำรองฉุกเฉินเลย มีเพียง 33% เท่านั้นที่บอกว่ามีเงินสำรองมากกว่าค่าใช้จ่าย 3 เดือน

สำหรับคนที่อยู่คนเดียว เรื่องนี้ยิ่งท้าทายเป็นพิเศษ เพราะไม่มีคู่ชีวิตมาช่วยแบ่งค่าใช้จ่ายในบ้าน และไม่มีตัวสำรองทางการเงินเมื่อเกิดค่าใช้จ่ายไม่คาดฝัน ค่ารักษาพยาบาล ค่าซ่อมบ้าน หรือการตกงาน ล้วนส่งผลกระทบหนักกว่ามากเมื่อต้องรับมือทุกอย่างด้วยตัวคนเดียว

แรงกดดันนี้ยังแสดงออกในด้านอื่นด้วย หนึ่งในห้าของผู้ตอบแบบสอบถาม (20%) บอกว่าความท้าทายทางการเงินที่ใหญ่ที่สุดคือการเก็บเงิน ขณะที่ 28% บอกว่าการสร้างกองทุนฉุกเฉินเป็นหนึ่งในเป้าหมายทางการเงินหลัก หลายคนพยายามสร้างตาข่ายนิรภัยให้ตัวเอง แต่การจะไปถึงจุดนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายเสมอไป

นบรรดา 6 ตลาดที่สำรวจ ประเทศไทยดูจะเผชิญแรงกดดันทางการเงินมากที่สุด ผู้ตอบชาวไทยมากกว่าสี่ในสิบ (41%) บอกว่าแทบไม่มีหรือไม่มีเงินเหลือใช้จ่ายตามใจหลังหักค่าใช้จ่ายจำเป็น เทียบกับผู้ตอบในสิงคโปร์ที่มีเพียง 16% ที่บอกแบบเดียวกัน

นี่เป็นเครื่องเตือนใจว่าการใช้ชีวิตคนเดียวอาจมีหน้าตาต่างกันมากขึ้นอยู่กับว่าคุณอยู่ที่ไหน

‍การกินข้าวคนเดียวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นอย่างไร

พฤติกรรมการกินเปิดมุมมองที่น่าสนใจว่าผู้คนปรับตัวกับชีวิตคนเดียวอย่างไร เมื่อถามว่าปกติจัดการมื้ออาหารในวันธรรมดายังไง ความแตกต่างที่ชัดเจนก็ปรากฏขึ้นทั่วทั้งภูมิภาค โดยเราขอเจาะ 3 ประเทศที่มีลักษณะเด่นต่างกัน

‍

สิงคโปร์: ข้อได้เปรียบของวัฒนธรรมศูนย์อาหาร

ผู้ตอบชาวสิงคโปร์มากกว่าครึ่ง (54%) บอกว่ากินข้าวคนเดียวที่ศูนย์อาหาร ฟู้ดคอร์ต หรือคาเฟ่เป็นประจำ ซึ่งมากกว่าค่าเฉลี่ยของภูมิภาคที่ 25% ถึงสองเท่า เรื่องนี้ไม่น่าแปลกใจ เพราะการกินอาหารในพื้นที่ส่วนรวมในราคาเข้าถึงได้ฝังรากลึกอยู่ในวัฒนธรรมสิงคโปร์ ทำให้การกินข้าวคนเดียวเป็นเรื่องปกติธรรมดา การนั่งกินข้าวคนเดียวที่ศูนย์อาหารไม่ใช่โอกาสพิเศษอะไร แต่เป็นแค่ส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน

ฟิลิปปินส์: ความอบอุ่นจากอาหารทำเอง

ฟิลิปปินส์มีอัตราการทำอาหารกินเองที่บ้านสูงที่สุดในการศึกษานี้ โดย 63% บอกว่าทำอาหารกินเองที่บ้านเกือบทุกวัน และปรับตัวกับการทำอาหารสำหรับคนเดียวได้ดี ซึ่งน่าจะสะท้อนการผสมผสานระหว่างความสะดวกในทางปฏิบัติ การใส่ใจงบประมาณ และวัฒนธรรมอาหารทำเองที่บ้านที่แข็งแรง

เวียดนาม: ความสะดวกแบบสั่งได้ทันที

เวียดนามโดดเด่นเรื่องการใช้บริการส่งอาหาร โดย 16% บอกว่าพึ่งพาแอปส่งอาหาร ซึ่งสูงที่สุดในบรรดาตลาดที่สำรวจ ผู้ตอบชาวเวียดนามยังเป็นกลุ่มที่มีแนวโน้มเตรียมอาหารล่วงหน้ามากที่สุดด้วย สะท้อนว่าหลายคนกำลังหาสมดุลระหว่างตารางชีวิตที่ยุ่งกับการเลือกอาหารที่เน้นความสะดวก แต่หนึ่งในผลที่น่าสนใจที่สุดคือ 15% ของผู้ตอบบอกว่ามักงดมื้ออาหารหรือกินแบบขอไปทีบ่อย ๆ เพราะการทำอาหารสำหรับคนเดียวรู้สึกว่าไม่คุ้มกับความพยายาม

สำหรับคนที่อยู่คนเดียวหลายคน ความท้าทายไม่ได้อยู่ที่เรื่องเงินเสมอไป แต่อยู่ที่แรงจูงใจ การลงมือทำอาหารเต็มมื้อให้ตัวเองหลังจากวันอันยาวนาน บางครั้งก็รู้สึกว่าเหนื่อยเกินกว่าจะคุ้ม

‍ความท้าทายที่ซ่อนอยู่ของการใช้ชีวิตคนเดียว

เมื่อนำผลด้านการเงินและด้านอาหารมามองรวมกัน ภาพที่ชัดเจนขึ้นก็เริ่มปรากฏ คนที่อยู่คนเดียวจำนวนมากกำลังบริหารงบที่จำกัด ไปพร้อมกับการรับมือความเป็นจริงในทางปฏิบัติของการกินข้าวคนเดียว

ของชำมักถูกแพ็กมาโดยคิดถึงครอบครัวเป็นหลัก ยอดสั่งขั้นต่ำของบริการส่งอาหารอาจดูมากเกินไปสำหรับมื้อเดียว การออกไปกินข้าวนอกบ้านคนเดียวยังอาจทำให้บางคนรู้สึกไม่สบายใจ และการทำอาหารสำหรับคนเดียวทุกวันก็อาจกลายเป็นเรื่องน่าเบื่อซ้ำซาก

ในความเป็นจริง 14% ของผู้ตอบบอกว่าความหงุดหงิดที่ใหญ่ที่สุดคือการทำอาหารเต็มมื้อให้คนเดียวรู้สึกไม่คุ้มค่าหรือสิ้นเปลือง ขณะที่ 15% ชี้ไปที่เงื่อนไขยอดสั่งขั้นต่ำของบริการส่งอาหารว่าเป็นความท้าทาย

ผลการศึกษาของเราไม่ได้บอกว่าการอยู่คนเดียวเป็นประสบการณ์ที่แย่ แต่กลับเน้นให้เห็นถึงสิ่งที่ต้องแลกมาพร้อมกับความเป็นอิสระ การใช้ชีวิตคนเดียวให้ทั้งอิสระและความยืดหยุ่น แต่ก็ต้องอาศัยการวางแผนงบประมาณอย่างรอบคอบ การวางแผนล่วงหน้า และการปรับตัวกับความท้าทายในชีวิตประจำวัน

สำหรับชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ การบินเดี่ยวหมายถึงการเรียนรู้ที่จะทำให้ทุกอย่างลงตัว ทีละมื้อ ทีละบิล และทีละเดือน

อ้างอิงจากผลการศึกษา Milieu 2026 Solo Economy Study สำรวจในเดือนเมษายน 2026 ครอบคลุมสิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย อินโดนีเซีย เวียดนาม และฟิลิปปินส์ จำนวนกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 3,000 คน

‍